Kahve, düşük nem içeriği sayesinde mikrobiyolojik olarak bozulmaya dirençli olsa da kimyasal olarak bayatlayabilir. Tarihi geçmiş kahve, küflenmediği sürece zehirlemez fakat aromatik yağlarını kaybeder. Kahvenin son kullanma tarihi; çekirdek kahvelerde 24 aya kadar uzayabilirken; öğütülmüş kahvelerde ise tipik olarak 12 aydır.
Kahvenin Son Kullanma Tarihi
Kahvenin tazeliğini belirleyen en önemli faktör, havayla temas eden yüzey alanıdır.
| Kahve Çeşidi | İdeal Tazelik (Lezzet) | Güvenli Raf Ömrü (SKT) | Bozulma Nedeni |
|---|---|---|---|
| Yeşil Çekirdek (Çiğ) | 6 - 12 Ay | 2 - 3 Yıl | Nem ve Böceklenme |
| Kavrulmuş Çekirdek | 2 - 4 Hafta | 12 - 24 Ay | Oksidasyon (Bayatlama) |
| Öğütülmüş Kahve (Filtre/Türk) | 15 - 30 Dakika | 6 - 12 Ay | Hızlı Aroma Kaybı |
| Çözünebilir (Granül) Kahve | - | Süresiz (Kuruysa) | Nem ve Topaklanma |
Kahve Neden Bayatlar?
Kahvenin bayatlaması teknik olarak bir oksidasyon sürecidir. Kahvenin bayatlamasına yol açan bu süreç ise kahve kaketi açtığınız anda başlamaktadır.
1. Oksidasyon (Hava Teması)
Kahve çekirdeğindeki yağlar (lipidler), oksijenle temas ettiğinde acılaşır. Bu durum kahvede "ıslak karton" veya "eski yağ" kokusuna neden olur. Buna "Rancidity" denir.
2. Gaz Kaybı (Degassing)
Taze kavrulmuş kahvede karbondioksit gazı vardır. Bu gaz kahvedeki aromaları korur. Kahve bayatladığında bu gazı kaybeder ve demleme sırasında köpürmez.
3. Nem ve Sıcaklık
Kahve sünger gibidir. Ortamdaki nemi ve kokuları çeker. Nemlenen kahvede asidite artar ve ekşi tatlar oluşur.
Kahvelerde Son Kullanma Tarihi (SKT) ve TETT (Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi)
Kahve ambalajlarında en çok karıştırılan konu SKT ve TETT farkıdır. Türk Gıda Kodeksi'ne göre kahve etiketlerinde şu ayrıma dikkat etmelisiniz:
- TETT (Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi): Kahvenin en lezzetli olduğu süreyi belirtir. Bu tarih geçse bile, kahve küflenmediği sürece içilebilir.
- Kavurma Tarihi (Roast Date): Nitelikli kahve alırken bakmanız gereken asıl tarihtir kavurma tarihidir. En lezzetli kahve deneyimi için kavrumdan sonraki 1. ayda tüketim önerilir.
Tarihi Geçmiş Kahve Zehirler mi?
Bayat kahve içmek "öldürmese" de midenizi ciddi şekilde rahatsız edebilir.
Küf ve Okratoksin A Riski
Eğer kahve nem aldıysa ve üzerinde yeşil/beyaz tüylenmeler varsa kesinlikle atılmalıdır. Nemli kahvede Okratoksin A adı verilen kanserojen bir küf toksini oluşabilir.
Mide Yanması
Okside olmuş (acılaşmış) kahve yağları, gastrit ve reflüsü olanlarda mide yanmasını tetikleyebilir. "Kahve midemi dokunuyor" diyorsanız, sebebi kahvenin bayat olması olabilir.
Kahvenin kendisi bakteri üretmez ancak içine süt girdiğinde durum değişir. Sütlü bir kahveyi oda sıcaklığında 2 saatten fazla bekletirseniz bakteri yuvasına döner. Sütlü kahve bozulur mu? Evet, hem de çok hızlı.
Kahve Nasıl Saklanır? Buzdolabı mı, Dondurucu mu?
- Hava Geçirmeyen Kaplar: Kahveyi saklamak için vakumlu veya kilitli kaplar kullanın.
- Işıktan Uzak Durun: Kahvenizi muhafaza etmek için şeffaf cam kavanozlar yerine seramik veya metal kutular tercih edin.
- Buzdolabına Koymayın: Buzdolabı nemli ve kokuludur. Kahvenize peynir kokusu sinmesini istemezsiniz.
- Dondurucu: Sadece uzun süreli saklama için, hava almayan paketlerde dondurabilirsiniz.


